Melodia drugiego z Nokturnów roku 1846, utrzymanego w tonacji E-dur, toczy się lento sostenuto – powoli i głosem powstrzymywanym. Powstrzymującym emocje obecne pod tą pozornie spokojną deklamacją, która toczy się ponad akordami towarzyszenia odmierzanymi z powagą i nieubłaganą konsekwencją. Narracja wychodzi z ciszy i do niej wraca po zachłyśnięciu się pełnią brzmienia. O sile emocji mówi ekspresja melodii dopowiadającej myśl inicjalną. Na moment wybucha, rozsadzając nagłymi skokami i pasażami spokojny dukt melodii, by po chwili wrócić do przerwanego wątku. Pełny upust powściąganym dotąd emocjom przyniesie środkowa część Nokturnu, tzw. „mutatio”. Chopin kazał tę nieco nawet konwulsyjnie napiętą i pełną niepokoju muzykę grać forte i agitato, czyli jako mowę wzburzoną. Wzburzenie niebawem opadnie, by dopuścić do głosu melodię główną. Stanie się to w sposób dziwnie piękny. Melodia wróci – ze spokojem i opanowaniem większym, niż przed wybuchem owej wewnętrznej burzy, zdystansowana, nieobecna.James Huneker, przeczytawszy, co o Nokturnie E-dur napisał jego poprzednik, Friedrich Niecks – oburzył się: „Nokturn ten bynajmniej nie brzmi sentymentalnie, jak to nam Niecks usiłuje wmówić. A jeśli ktoś go tak gra – to go w sposób oczywisty psuje”. Istotnie, to, co w muzyce tej doszło do głosu przede wszystkim, to właśnie ów wzniosłością zabarwiony – dystans.Autor: Mieczysław Tomaszewski Cykl audycji „Fryderyka Chopina Dzieła Wszystkie”Polskie Radio, Program II